Aanbinden met wilgenteen 
Wanneer u voor het aanbinden van leifruit onverteerbaar materiaal gebruikt, zult u vroeg of laat de bindingen uit het oog verliezen, doordat ze zijn ingegroeid. Gebruik daarom liever vergankelijk bindmateriaal. Een mooi natuurlijk materiaal is wilgenteen. Wanneer u dan een oude binding vergeet, zal deze gewoon verteren en is er geen schade aan het gewas. 

Aardappelen
Een kummel,de smaak van uw vroege aardappelen wordt een stuk beter als u kummel tussen de aardappelplanten zet.

* Ziekte
Om aardappelziekte te voorkomen zet u mierikwortel op de hoeken van uw aardappelveldje (mits dat veldje niet groter is dan een normaal formaat groentebed).

* Poten
Poot aardappelen nooit in de directe nabijheid van berken.

* Oogsten
Aardappelen kunnen het beste geoogst worden als het loof begint af te sterven.

* Aardappelloof
Gooi het aardappelloof echter niet op de composthoop, maar verbrand het liever. Op deze manier voorkomt u ziekten in uw tuin.


 
* Ontkiemen minder snel
Aardappelen ontkiemen veel minder snel als u er een of twee rijpende appels tussen legt.

* En kool
Aardappelen, geplant in de nabijheid van kool, zorgt dat de kool beter groeit.

* Niet op dezelfde plaats poten als voorgaande jaar
Na vier jaar mag u weer aardappelen poten op hetzelfde stukje grond.

* Jeneverbessentakken 
Leg jeneverbestakken onder uw aardappelen als u de muizen erbij weg wilt houden.

* Zoete aardappelen kweken
Plant een zoete aardappel in een mengsel van turfmolm en zand. U kunt de aardappel echter ook in een pot met water zetten, dat u iedere week twee maal moet verversen. Het water moet halverwege de aardappel staan. Zoete aardappelen hebben zeer aparte scheuten met donkergroene, klimopachtige bladeren, die, al naar u wenst, gaan hangen of klimmen.

* Voor het verkrijgen van veel sterke spruiten
Op de pootaardappelen wordt de volgende werkwijze aanbevolen. Haal alle spruiten er af na ontvangst van de pootaardappelen. Leg de poters in een bakje en laat ze ongeveer twee weken in het donker kiemen. Verwijder ook deze kiemen. Laat de poters daarna op lichte en koele plaats kiemen. Hierdoor ontstaan meer en steviger kiemen. 

Aardbeibedden 
* Breng een mulchlaag aan rond de aardbeien Dat kan een zwart plastic zijn maar ook stro over de bedden. Zo liggen de vruchten niet op de grond en kunnen ze niet gaan rotten of vuil worden.

* Net over de aardbeibedden

* Leg een net over de aardbeien om te voorkomen dat de vogels met de vruchten aan de haal gaan.

* Houd aardbeibedden onkruidvrij.

* Verwijder bij doordragende soorten tot einde mei de bloemen.

* Schoffelen

* Gedurende de bloeitijd niet schoffelen.

br />
Aardbeibedden
Breng een mulchlaag aan rond de aardbeien Dat kan een zwart plastic zijn maar ook stro over de bedden. Zo liggen de vruchten niet op de grond en kunnen ze niet gaan rotten of vuil worden.

* Net over de aardbeibedden
Leg een net over de aardbeien om te voorkomen dat de vogels met de vruchten aan de haal gaan.

Houd aardbeibedden onkruidvrij.
Verwijder bij doordragende soorten tot einde mei de bloemen.

* Schoffelen
Gedurende de bloeitijd niet schoffelen. 

Aardbeien
En kool houden beslist niet van elkaar. Integendeel, ze hebben een uitgesproken slechte invloed op elkander.

* En aardbeienplantje die de grond raken 
Kan tot een rottingsproces van de vrucht lijden. Voorkom dit door wat stro tussen de plantjes te leggen.

* En prei 
Uw aardbeien zullen het nog beter gaan doen als u er prei tussen zet.

* In drie a vier verschillende soorten planten 
Het komt de bevruchting van de plantjes ten goede als u tuinaardbeien in drie a vier verschillende soorten plant.

* Planten in worteldoek (of mat) zetten 
Zorgt voor mooie aardbeien + door de warmteabsorptie van de wortelmat kan u ook wat eerder oogsten.

* Die geen vrucht geven 
zijn meestal erfelijk belast. U hebt er dan weinig aan en kunt ze het beste uittrekken. 

Afrikaantjes
Zijn bloemen waar mieren een enorme hekel aan hebben. U kunt de kleine, ijverige scharrelaars dan ook verdrijven door afrikaantjes te planten op de plaatsen waar u de mieren hebt gezien. 

Ananas kweken
Hebt u plezier in kamerplanten die een beetje curieus zijn? Snijd dan de volgende keer de groene bovenkant van een verse ananas tot 3 a 4 cm diep af en stop die in een mengsel van bloemenaarde. 

Appelboom
Brandnetels rondom een Appelboom laten staan s.v.p.! Ze maken het appel dieven niet alleen moeilijker, maar dragen ook sterk bij tot de gezondheid van de boom.

* Daaronder de Oost-Indische kerst 
Zet Oost-Indische kers aan de voet van een appelboom. Hiermede kunt u de aantasting van de boom door bloedluis voorkomen. 

Appels
Die te vroeg geplukt zijn worden rimpelig. Te laat geoogste worden melig. De juiste tijd is als de grotere of normaal formaat vruchten, die een weinig kleur beginnen te krijgen, gaan vallen.

* Worden niet goed van anjers 
Houd appels weg bij anjers. Deze vruchten verspreiden namelijk een soort gas waar anjers beslist niet tegen kunnen. 

Asperges
Hebben minder last van ziekten als u wat peterselie tussen de planten plaatst. 

Augurken
trap niet op zijn ranken. Als er wel regelmatig op wordt getrapt, dan worden de vruchten van die plant bitter van smaak. 

Avocado
De pitten van een avocado gooi je niet weg. Je kan er een mooie kamerplant van laten groeien. Laat ze eerst een week drogen, zet hem dan met behulp van tandenstokers in het water, met wat geluk komt er een mooie plant te voorschijn, die je dan in potgrond kan zetten. 

Bemesting
Het plantje facelia is een zeer goede biologische groenbemesting voor sperziebonen. Als het vriest o sneeuwt, vergaat de plant en verdwijnt het. Het levert een rijke grond op. 

Bessenstruik 
Mensen die bessenstruiken in de tuin hebben staan. ..Een bessenstruik wordt al gauw een groot woest ding. In plaats van de boel zo groot te laten groeien. kun je beter steeds zes takken aanhouden. Snoei de restl. Dan heb je nog steeds veel oogst en mooie grote trossen. 

Zwarte bessen en rode bessen op stam. Zij lopen nu al weer uit. moet ik als het gaat vriezen de koppen inpakken?
Bessenstruiken op stam zijn er in vele maten en soorten, maar de gewone witte en rode bes zijn van nature best redelijk sterk. Wel zeggen sommigen dat je in erg strenge winters iets van fleecedoek om de entknop moet wikkelen. Voor de rest heb ik niets kunnen vinden. Dus, zou ik zeggen, maak je in principe geen al te grote zorgen.

Bieten
Bieten en prei gaan goed samen. Zet prei tussen de bietjes. De bieten groeien namelijk veel sterker als u er prei tussen plant. * Bietenblad niet afsnijden 
Snijd het blad van bieten niet af. Draai het er met de hand af. Deze werkwijze voorkomt dat er veel sap van de bietjes verloren gaat.

* Bieten die veel sap hebben verloren 
Worden bij het koken lichter van kleur en zijn ook minder makkelijk gaar te krijgen. 

Bladgroente is te slap na het oogsten
Geef het dan een wisselbad; even in wat koud en dan weer in wat lauw water. Na een minuut of tien is uw bladgroente dan weer een heel stuk opgeknapt. 

Blijven wieden
Onkruid groeit vooral in zachte winters gewoon door en kan zelfs in zaad schieten. Daarom is het goed om ook nu te wieden. Schoffel liever niet, dit zet de zaden aan tot ontkiemen. Trek de niet gewenste zaailingen uit om zaadzetting te voorkomen. 

Bloedmeel
Bloedmeel is een organische meststof met ongeveer 13 procent stikstof. Het is gedroogd en fijngemalen bloed, afkomstig van slachthuizen. Bloedmeel kan zo rond de plant worden uitgestrooid, maar het kan ook in water worden opgelost en dan rond de plant worden gegoten. De meststof is goed voor de groei van de bladeren en stengels. Het kan in water opgelost worden en in vloeibare vorm aan de bodem toegevoegd worden. Bloedmeel houdt bovendien dieren (konijnen bijvoorbeeld) op afstand. 

Bloemkool
Als de kooltjes in de bloemkool aankomen 
Moet u de hartbladeren gaan omknikken. Er mag namelijk geen licht (of in elk geval moet er zo weinig mogelijk licht) bij de kooltjes komen. Zou u het niet doen, dan krijgt u gelige en uit elkaar gegroeide bloemkolen.

- Oogsten van bloemkool 
Haal bij het oogsten van de bloemkool ook de stronken uit de grond. U kunt hiermede zwam aan de knolvoet voorkomen. 

Boerenkool
Boerenkoolstronken 
Laat de stronken van de boerenkool na de oogst eens in de grond staan. Ze zullen dan, aan het begin van het voorjaar, opnieuw gaan uitlopen. Deze nieuwe, zachte uitlopers zijn uitstekend te verwerken in een stamppot.

* Is het lekkerst als de vorst er overheen is geweest 
Waarom? Omdat de felle kou zetmeel in de bladeren omzet in suiker, hetgeen de smaak ten goede komt.

Bonen
Plaag uw bonen niet door er gladiolen in de buurt te zetten. Gladiolen hebben namelijk een slechte invloed op bonen. Zorg daarom dat uw bonen minstens tien meter van uw gladiolen verwijderd blijven.

* Plukt u 's morgens 
Daar ze dan een betere smaak hebben. 

Boompaal nuttig 
Wanneer het niet vriest kunt u best een boom planten. Een boompaal is dan nuttig om de boom tegen stormwinden te beschermen. Zet de paal aan de windzijde - in ons land meestal het westen - en maak de boomband in de vorm van een acht vast. Zo beschadigt de tere bast niet wanneer de wind hem tegen de paal zwiept 

Bramen
Braamstruik verdraagt geen frambozenstruik 
Dus... zet ze liever niet bij elkaar. 

Bramen
Een braam draagt op nieuw hout. Het is dus aan te bevelen in het voorjaar alle loten die hebben gedragen, bij de grond af te knippen. De bloei is van eind mei tot september en de bestuiving vindt plaats door insecten, met name bijen en hommels. Er zijn vruchten vanaf augustus. 

Dode takken afknippen 
Na vorst kunnen takken van bomen en heesters afsterven. Maar de plant zelf is niet dood. Knip de dode takken af tot net boven een knop in het gezonde hout en de plant zal hier hergroeien 

Druivenstruik
Druivenstruiken zijn gek op kalk. Vermaal eierschalen en strooi dit regelmatig op de aarde boven de wortel van de plant. 

Dunnen 
Nog eenzelfde tip bij appel- en perenbomen Je kunt kiezen voor een hele volle boom. Dat staat mooi. maar geeft kleine vruchtjes. Hou als regel aan: zeven vruchten per meter tak. Als je dus 21 vruchtjes op een meter aantreft. moet je er dus veertien wegdoen. Doe dat rond half juni. Dat druist misschien tegen het gevoel in. maar je krijgt er mooier fruit van. 

Enthout snijden 
Begin december kan er enthout van appels en peren worden gesneden. Selecteer een paar stevige en gezonde eenjarige loten en bewaar die achter een schuur of onder een struik tot eind maart de tijd van het enten is aangebroken. Het enten vraagt wel enige ervaring, roep eventueel de hulp in van een fruitkweker. Ook worden er in het voorjaar entcursussen gegeven door de verschillende pomologische verenigingen. 

Fruitbomen op de juiste wijze planten en verzorgen 
Wanneer een appelboom veel vruchten dreigt te gaan vormen, dun hem dan na de zogeheten junival uit tot 1-2 appels per vruchtzetting. De grootste vrucht laat u aan de tak zitten; breek of snijd de andere vruchten af.

* Takken met veel vruchten moeten worden ondersteund
omdat ze anders afbreken onder hun last. 

* Walnootbomen hoeven slechts spaarzaam gesnoeid te worden
Wanneer er toch hout moet worden verwijderd, pak dan laat in de zomer de zaag. In de late winter zouden de zaagsnedes te sterk bloeden. 

* Kwetsen hoeft u niet regelmatig terug te snoeien
Alleen in de eerste 3-4 jaar na het aanplanten ontwikkelt de boom zijn vorm. 

* Zeer droge plaatsen op het zuiden zijn ongeschikt voor appelbomen.
Ze groeien er heel langzaam, dragen weinig vrucht en zijn bevattelijk voor ziektes. < br />
Fruitoogst besproeien 
* Een grotere fruitoogst 
*Krijgt men door besproeien van de bomen ten tijde van de bloei.
* Vol en fris 

Vol, fris fruit oogst men, als de bomen op de dag voor de pluk flink besproeid worden. 



Gaaslinnen
Zit er gaaslinnen om de kluit van de boom die u gaat planten? Haal dit dan pas weg als de boom in het plantgat staat. Zo voorkomt u dat de kluit te vroeg verbrokkelt. 

Gebruik van vliesdoek en/of plastic tunnel.
Het gebruik van deze middelen geeft in het voorjaar bij sla en kool betere resultaten. In koude en natte grond stagneert de groei o.a. omdat er weinig voedingsstoffen voor de planten beschikbaar komen. Dit resulteert in zwakke planten die op hun beurt weer gevoelig zijn voor ziektes. 

Gedroogde tomatenzaden
Bewaar tomaten zaden altijd door ze op stukjes toiletpapier te leggen en daar te laten drogen; ongeveer een cm. afstand van elkaar. Deze velletjes bewaar ik tot het voorjaar. Dan knip ik vierkantjes uit het papier met elk een zaadje en stop deze in de grond. Het papier is snel verteerd. 

Gelukkige huwelijken van groenten
Een ervaren tuinier weet, dat door het gecombineerd zaaien of planten van verschillende groentesoorten deze beter tot groei komen en bovendien zo schadelijke insecten worden geweerd. br>Beproefde combinaties zijn:
* tomatenplanten en peterselie 
* aardappels en dille
* koolsoorten en dille of tomatenplanten 
* worteltjes en uien of prei
* bloemkool en prei, uien of selderij 
* sla en prei of radijsjes
* Vermijd het naast elkaar kweken van twee wortel-, blad- of knolgroenten
* Elke plant wenst graag voldoende ruimte. 

Geniet langer van zelfgeteeld fruit door het zorgvuldig te oogsten en op de juiste wijze te bewaren
Een appel is plukrijp wanneer hij makkelijk loslaat van de boom en het steeltje aan de vrucht blijft zitten. 

* Vroege appels
rijp in augustus en september, kunnen niet worden bewaard.

* Herfst- en winterappels worden in september of oktober geplukt
voordat ze helemaal rijp zijn. Ze rijpen verder in de opslag. 

* Bewaar herfstappels niet op dezelfde plek als winterappels
omdat ze een gas afgeven dat de rijping van de winterappels versnelt. 

* Bewaar appels niet in dezelfde ruimte als aardappels omdat de aardappels dan sneller zullen uitlopen. 

* Peren zijn bijzonder gevoelig voor druk.
Pluk ze daarom voorzichtig.

* Peren ontwikkelen hun volle aroma pas bij kamertemperatuur.
Eet ze daarom niet te koud.

* Kweeën mogen niet bij andere fruitsoorten worden bewaard
omdat ze de smaak daarvan beïnvloeden. 


Gevallen vruchten 
Ruim afgevallen vruchten regelmatig (bij voorkeur dagelijks) op. Ze gaan anders een bron van narigheid (ongedierte, ziekten, enz.) vormen voor de gehele aanplant. 

Gras maaien 
Na een zachte winter staat het gras in februari soms al flink hoog. Maaien mag al best, maar stel de maaier wel wat hoger af. Maai niet als het vriest of als de grond te nat is. 

Groente bleken 
Door groente te bleken wordt deze zacht van smaak. Bovendien wordt op deze manier de aanmaak van bitterstoffen geremd. 

* Zet omgekeerde terracotta potten
over kleine planten, zoals paardenbloem. heen. * Grotere planten, zoals kaardenbol of bleekselderie
kunt u samenbinden en eventueel omwikkelen met een manchet van stro of karton.

* Andijvie bleekt u 
door enkele dagen voor het oogsten een bord op de struik te leggen.

* Bloemkool blijft mooi wit
wanneer u er een groot koolblad op legt.

* Jonge pompoenplanten
kunt u onder een glazen stolp laten groeien. 

Hennep
Plant men hennep om groentebedden, dan zijn deze tegen rupsen en insecten beschermd. 

Het kweken van kruiden 
Tijm en winterbonenkruid zijn ook decoratieve planten in een rotstuin. 

* Regelmatig terugsnoeien in het vroege voorjaar
zorgt ervoor dat lavendel, tijm en hysop mooi uitgroeien.

* Meerjarige kruiden
zoals venkel, citroenmelisse, pepermunt en pimpernel snijdt u in de herfst tot aan de grond af. 

* Bonenkruid heeft licht nodig om te kunnen ontkiemen
Bedek de zaadjes dus met een dun laagje aarde.

* Zaai bernagie enkele malen opnieuw
wanneer u telkens jonge blaadjes wilt kunnen oogsten. Oude blaadjes zijn ruwen taai.

* Dille zaait zichzelf gemakkelijk uit
wanneer het eenmaal tot bloei is gekomen en zaad heeft gevormd. 

* Peterselie verdraagt geen peterselie
Daarom moet u dit kruid elk jaar op een andere plek zaaien. 

* Peterselie heeft lange tijd nodig om te ontkiemen
Trek het kruid daarom eerst in potten voor.

* In potten op de vensterbank
kunt u klein blijvende kruiden kweken, zoals rozemarijn, tijm, bieslook en peterselie 

Insectengaas 
In de professionele tuinbouw wordt insectengaas veel gebruikt. Tegenwoordig is het ook in 'moestuinverpakking (4,5 bij ruim twee meter) te krijgen bij tuincentra. Effectief tegen de koolvlieg. 




Kalebassen 
Grote, Krijgt men, wanneer men de plant in zeer goede aarde zet: ongeveer 35 cm. onder de grond, zodat de bladen alleen boven de grond zichtbaar zijn. Knijp steeds de nieuwe loten af, zodat de ene kalebas alle voedsel krijgt.

* Drogen van sierkalebassen 
Kent u sierkalebassen? Het zaad wordt aangeboden in alle catalogi en is te koop in tuincentra. De planten stellen heel weinig eisen en de vruchten zijn zeer decoratief van vorm en kleur. Alleen beginnen ze jammer genoeg meestal in de loop van de winter te schimmelen. Tenzij u ze in de lengte met een breipen doorboort en vervolgens enige tijd op de centrale verwarming laat liggen. Ze moeten heel licht aanvoelen, dan zijn ze droog.

* Week kalebassen en komkommerpitten 
Voor het zaaien een nacht in melk. 

Kas luchten 
Ventileer op zonnige dagen uw kas goed om te voorkomen dat de gewassen te vroeg uitlopen. Vermijd hoe dan ook al te hoge temperaturen de gewassen hebben daar alleen maar hinder van. De kas is er vooral om het vorstvrije seizoen te verlengen, en als bescherming tegen te kille en langdurig natte perioden. De temperatuur de kas moet niet te veel afwijken van de buitentemperatuur, want van te hoge temperaturen hebben de gewassen alleen maar hinder. Bedenk dat de meeste gewassen die u in uw kas verbouwt het erbuiten ook wel willen doen. De is er alleen als garantie tegen ongunstig weer om het groei seizoen te verlengen. 

Kiemkracht oude zaden
Wilt u weten of uw oude zaden nog kiemkracht hebben? Neem dan een oude, flanellen lap, maak hem vochtig en strooi er wat van het zaad op. Leg de lap vervolgens in de holte van twee tegen elkaar geplaatste borden en zet die op een warm plekje. 
Ontkiemen ze al redelijk snel {enkele dagen} dan is het zaad nog bruikbaar. Komt de helft niet op, dan twee keer zoveel zaaien als u gewoon bent. 

Kiemtijden
* Raapkool. bloemkool, spruitkool 
4 a 6 dagen. 

* Komkommer radijs, rammenas, tomaten. dikke bonen. andijvie. 
5 a 8 dagen. 

* Bieten spinazie, erwten, bonen, wortelen, bieten en bijna alle soorten bladgroenten 
8 a 12 dagen. 

Knoflook kweken
Het ligt voor de hand dat u zelf knoflook gaat kweken. Op een afstand van 15 cm van elkaar en +/- 10 cm diep kunt u de teentjes (bij voorkeur in het voorjaar) in de aarde plaatsen. Ook in potten of bloembakken kan men knoflook kweken. 

Knolletjes, gebruikt als groenbemester
Zijn een prima zuiveringsmiddel voor de tuingrond. Zij blijken de grond te zuiveren van schadelijke schimmels. 

Knolselderij
en prei zijn dikke vrinden van elkaar. 
Zet ze bijeen en geen van beide zullen door insecten worden geplaagd.

* Niet de bladen afsnijden 
Deze bladeren zijn namelijk noodzakelijk om de knollen van voedsel te voorzien. 

Komkommers
Kan men zelf telen wanneer men zaad begin maart in vochtig zaagsel legt en warm bewaart. Het zaagsel moet vochtig gehouden worden, tot het zaad ontkiemt.

* Komkommerpitten weken 
Voor het uitzaaien een nacht lang in melkweken.

* Telen 
Komkommers kunt u gemakkelijk zelf telen als u het zaad begin maart in vochtig zaagsel legt en het geheel vochtig en warm bewaart. Vooral vochtig houden tot het zaad ontkiemt.

* Trap niet op zijn ranken 
Als er wel regelmatig op worden getrapt, dan worden de vruchten van die plant bitter van smaak. 

Kool 
Je hebt kool en sluitkool. De eerste heeft open bladeren (bloemkool. boerenkool, broccoli, Chinese kool, paksoi, romanesco, spruikool), bij de tweede sluiten de bladen zich over het groeipunt (rode kool. savooiekool, spitskool, witte kool). 

Koolbedden
Strooi pas gemaaid gras, heel dun, over uw koolbedden. Dit is een uitstekende manier om rupsen in uw kool te voorkomen, mits... u deze procedure regelmatig herhaalt. 

Koolkraag 
Naast het spannen van insectengaas over het koolbed, is er nog een foefje om de koolvlieg tegen te houden. Neem een rond stuk asfaltpapier (met een doorsnee van tien centimeter), en snij in het midden een kruis. Laat een van de sneden doorlopen tot de rand. Zet de kraag- iets omhoog rondom de stam van de kool. Goed laten aansluiten. 

Koolplanten 
groeit een stuk beter als u er aardappelen bij plant?



* Koolplanten en aardbeien hebben een slechte invloed op elkaar.

* Beschermen tegen de z.g.n. koolmaden, 
door voor het planten, een lepel opgeloste kalk in de plantgaatjes te gieten. 

Koolraap
Bij voorkeur niet zaaien voor eind mei 
Door u aan deze regel te houden, vermindert u de kans op aantasting van de koolraap, evenals de kans op droge vruchten.

* Snijdt u de knollen bij het oogsten zo af. 
Dat er toch nog twee tot vier bladen aan de wortel blijven zitten. Daaruit ontwikkelen zich dan nieuwe knollen. 

Koolstronken
Koolstronken moet men na de oogst verbranden, daar ze door insecten bij voorkeur als broedplaats gebruikt worden.

Kruisbessen
Kunt u tegen rupsen beschermen door sigarenas over de struik te strooien als deze wat vochtig is. 

Mini-kasje
Doorzichtige plastic flessen, zonder bodem, kun je gebruiken als mini-kasje voor zaailingen. Door de nauwe hals komt voldoende ventilatie en de slakken maken geen kans. 

Oogst groente steeds 's avonds
Daar ze dan een hogere voedingswaarde hebben. Niet bij bonen en erwten. 

Over het aroma van kruiden 
De meeste kruiden ontwikkelen een krachtig aroma, oftewel een hoog gehalte aan etherische oliën, als u ze slechts zeer spaarzaam bemest . Werk een kleine hoeveelheid rijpe compost oppervlakkig door de grond.

* Kruiden zoals tijm, winterbonenkruid, lavendel en hysop
vragen om een zonnige plaats en gedijen het beste op droge, schrale grond.Zo kan het aroma tot ontwikkeling komen. 

* Peterselie met glad blad
is aromatischer dan die met gekruld blad. Gebruik de gekrulde soorten daarom als garnering.

 

Overjarig strooizaad
Wanneer u overjarige zaad opruimt, gooi dit dan niet weg. Strooi het uit in een vogelhuisje of gewoon in de tuin. De vogels zullen u dankbaar zijn. 

Peren plukken wanneer?
Als een peer voorzichtig aan de boom omhoog getild wordt en het steeltje laat dan gemakkelijk los, is het juiste tijdstip aangebroken om de peren te gaan plukken. 

Peultjes niet plukken
Maar snijd ze af met een scherp mes. Doe dit bij voorkeur bij warm weer en 1 keer per week, anders worden de peulen te stug. 

Plant u een heester of boom die in een pot is gekweekt
Trek de pot dan niet los van de wortels wanneer de kluit flink vast zit. Knip of sla de pot liever kapot. 




Pompoen beschermen 
Wanneer u onder een rijpende pompoen een plankje legt, is de vrucht beschermd tegen vocht uit de grond en ontstaan er geen rotte plekken. 

Prei
En knolselderij 
bijeengeplant maakt dat geen van beide door insecten wordt geplaagd.

* Groeit een stuk beter 
Als u het te midden van wortelen plant. 

Pruimen moet u rijp laten worden aan de boom
Door liggen worden ze niet meer rijp. 

Raapkool
Hebben smakelijke bladeren, men ze gewoon als spinazie kan koken.

* Oogst 
Snijd zo de knollen bij het oogsten af. dat aan de wortel nog 2 a 4 bladen zitten. Daaruit ontwikkelen zich nieuwe knollen. 

Rabarber
* vermeerderen 
Rabarber kan het best worden vermeerderd door deling van de wortels. Vermeerderen uit zaad is niet zo eenvoudig, duurt lang, en geeft vaak slechte resultaten. In de rustperiode, van oktober tot november, als het blad is afgestorven, kunnen volwassen planten van minimaal drie jaar oud uit de grond worden gehaald. Snijd de wortels in stukken met een scherp mes of een spade. Zorg dat elk worteldeel zo'n 10cm groot is en een groeiknop heeft. Plant de aparte stukken dan op zo'n 90cm uit elkaar. De grond goed aandrukken en water geven. Eventueel een winterdek geven.

* Rabarberplant kan jaren mee 
Mits u bij het oogsten op zo'n minst drie volwassen bladeren aan de plant laat zitten. 

Radijs
Mengen met tapiocabolletjes 
Op die manier vermijdt u dat de radijsjes te dicht bij elkaar groeien.

* Zaait men niet op een zonnige plek 
De radijs gebruikt dan teveel vocht.

* Niet alleen geuriger 
Maar ook nog fijner van smaak als u er wat sterrenkers tussen plant.

* Te diep gezaaid 
Geeft een ovale of zelfs een langwerpige vorm.

* Niet zaaien op een zonnige plek 
Doet u dat namelijk wel, dan is de kans erg groot dat de vrucht stokkerig wordt.

* Niet bemesten 
Mest de radijs niet. Door het toch te doen vergroot u de kans dat de vrucht door maden wordt aangetast.

Zelden door aardvlooien aangetast 
Als u er kervel bij zet. 

Rode kool 
Is over het algemeen een stuk sterker dan witte. 



Rozemarijn tegen containers tank 
Containers geuren niet altijd even fris, bladhoudend kruid blijft het hele jaar door geurig en groen; een uitstekende combinatie. Plaats de container onder een afdak in de schaduwen zorg dat de kruiden aan de zonnige kant komen te staan, zodat ze uitgroeien tot bossige struiken en optimaal gaan geuren. 

Rozen snoeien 
Vaak vragen mensen zich af wanneer daarmee te beginnen. Er wordt gezegd: niet naar de kalen- der kijken. maar naar de krokus. Als die bloeit. dan ga ik snoeien. Het is voor mij het teken dat het voorjaar is en er geen erge vorst meer komt." 

Scherpe snoeischaar 
Omisbaar bij het gebruik van een snoeischaar is een slijpstaafje om het es steeds even te scherpen. Een vlijm-)scherpe schaar maakt mooie kladde snoeiwonden en bovendien knipt hij lichter. Slijpstaafjes zijn er in verschillende uitvoeringen en ze zijn bij uitstek geschikt om 'kromme' messen te slijpen. U kunt er uw snoeischaar mee aanscherpen zonder deze te demonteren. Verder moet u de schaar wel bijstellen zodra er wat ruimte tussen het mes en het contra-mes dreigt te komen. Een goede test is het doorknippen van een stukje krantenpapier: als het papier tussen de schaar kruipt, draait u het stelmechanisme wat strakker aan. Berg schaar met slijpstaafje bij elkaar op zodat u de schaar steeds voor gebruik even kunt aanscherpen. 

Selderij
Zet selderij tussen de kolen en u heeft heel wat minder last van insecten 

Sla
In de middag uit te planten. Het verdient aanbeveling om sla laat in de middag uit te planten.

* Krijgt mooie, dichte kroppen 
Als u er wat kervel tussen laat groeien.

* Luisvrij houden 
Er uien bij te zetten als tussenbeplanting.

* Verse jonge sla krijgt u regelmatig 
Als u vanaf maart tot augustus eens per veertien dagen wat zaad voor de sla uitzaait. Want, als u dit doet, krijgt u een groentebed waar eens per twee weken een paar verse kroppen sla hun kop opsteken. 

Slakkenbestrijding
De bestrijding van slakken met korrels heeft het beste resultaat als vanaf half maart 1 maal per 14 dagen korrels worden gestrooid.
Door regelmatig te strooien wordt voorkomen dat de slakken zich voortplanten. Per keer hoeven maar weinig korrels te worden gestrooid. Het succes moet komen van de regelmatige herhalingen. 

Slazaad
Leg het bij warm weer, voor u gaat uitzaaien. Een nacht in uw koelkast. Het lijkt vreemd, maar deze handelwijze is naderhand bevorderlijk voor de kiemkracht van het zaad. 

Snoei druif
Wanneer er nog snoeiwerk aan de druif gedaan moet worden kan dit maar beter zo snel mogelijk gebeuren. Vooral bij druiven die tegen een zuidmuur staan of op andere warme plekken komt de sapstroom al weer vroeg op gang. Te late snoei kan heftige bloedingen veroorzaken die de weerstand van het gewas ondermijnen. 

Spinaziezaad kiemt een heel stuk sneller
Als u het zaad twee keer vierentwintig uur laat weken in wat water alvorens het uit te zetten. Na de eerste vierentwintig uur moet u het water verversen. Na de tweede vierentwintig uur de zaadjes in een dunne laag uitleggen en op een matig warme plek wegzetten tot de kiempjes zichtbaar worden. Daarna pas de grond in. 

Spruitjes worden smakelijker
Als de vorst erover heen is gegaan. 

Stokbonen
Geven meer vruchten dan lage bonen.

* Geven de beste oogst 
Als u ze schuin opbindt, zodra ze ongeveer een meter hoog zijn. 

Tips uit vroeger tijd voor het begieten van groenten 
Jonge planten slaan beter aan wanneer ze tijdens of na een regenbui worden gepoot. 

* Rucola ontwikkelt zich tot een groente
met een zachte smaak wanneer u hem vaak begiet. Zo wordt de vorming van bloemen vertraagd en kan het blad langer geoogst worden.

* Begiet groente alleen 's ochtends
Zo drogen de planten sneller en wordt schimmelvorming voorkomen. 

* Begiet tomaten en komkommerachtigen alleen aan de voet.

* Begiet komkommerachtigen met afgekoeld warm water. 

Tips van rozenliefhebbers met een rijke ervaring 
Buig rozen op een hoge stam in de herfst voorzichtig naar de grond, leg ze in een uitgegraven kuil en bedek ze met zand en aarde.

* Rozenstammen die zich niet meer laten buigen
pakt u in in stro, waar u wilgentwijgen omheen wikkelt.

* Rozen en reseda's
mogen niet bij elkaar worden geplant, omdat ze elkaar niet verdragen. 

* Rozen worden niet al in de herfst,
maar pas vanaf maart teruggesnoeid. * Een uitstekende rozenmest
bestaat uit hoorn-, bloed- en beendermeel. 

Tips voor de verwerking van mulch 
Mulch dient altijd aangebracht te worden op vochtige en goed losgemaakte grond . 

*Strooi geen mulch uit over pas ingezaaide grond.

* Laat loof en afgeknipte heggentakken
3-4 weken rotten voordat u ze tot mulch verwerkt.

* Verdeel houtsnippers uit de hakselaar
pas na een jaar composteren over de bedden, want verse houtsnippers remmen de groei van planten af.

* Breng groene, sappige plantenresten
alleen in een dunne laag aan; als het enige tijd regent plakken ze algauw aan elkaar en vormen dan een nietluchtdoorlaatbare laag.

* Let er op als u mulch aanbrengt op dat jonge plantjes
er niet mee worden overdekt. 


* Mulch op basis van stro is heel geschikt voor aardbeien
* De bodem is bedekt, en de vruchten blijven schoon en droog. 
Dit komt bijvoorbeeld beschikbaar wanneer u zijscheuten verwijdert.
* Uitstekende mulch-materiaal
voor besdragende planten, zoals aalbessen, frambozen, kruisbessen en bramen, is loof dat u hebt vermengd met houtkrullen en zaagsel. 

Tips voor het gebruik van gier 
Gebruik geen metalen vaten voor de bereiding van gier, omdat metaal wordt aangetast door de stoffen die vrij komen bij de gisting.

* In plaats van verse kruiden kunt u ook gedroogde gebruiken
Gebruik dan in plaats van 1 kilo verse kruiden 100 gram gedroogde.

* Voor de bereiding van gier kunt u het beste regenwater gebruiken

* Op het moment dat u de gier uitgiet
mag de grond niet te droog zijn

* Het is niet verstandig om gier in de felle zon te gebruiken
omdat uw planten dan het risico lopen te verbranden. U kunt gier daarom het best 's ochtends vroeg of 's avonds laat uitgieten. 

* Als u gier op een zonnige plek zet
bespoedigt dat het gistingsproces. Bij wijze van meststof kunt u ook gier van gemengde kruiden gebruiken. 

* Gier van brandnetel
en een warm aftreksel van paardestaart kunnen met elkaar worden vermengd. 

* Bonen, erwten en uien verdragen geen brandnetelgier.

* De twee soorten smeerwortel Symphvtum officinale en Symphytum peregrinum,
allebei goed voor een kaliumrijke gier, kunt u gemakkelijk in uw tuin kweken. 

* Gier van de zijscheuten van tomaten planten
is niet alleen goed voor de tomatenplanten zelf, maar hebben ook een goed effect op bonen, komkommers, kool, prei, peterselie en uien. 

* Gier van de zijscheuten van tomaten met ui,
dovenetel en berkenblad is met name een goed middel om rozen te beschermen tegen meeldauw.

* Gier van het blad van rode bieten
stimuleert de groei van een pas aangelegd gazon. Verdun de gier in een verhouding van 1:5 en gebruik hem tweemaal per week. 

* Gier van goudsbloemen
versterkt het afweersysteem van groenten en siergewassen. Doe 1 kilo goudsbloemen in 10 liter water en gebruik de gier verdund in een verhouding van 1:10.

* Van het blad van de azijnboom (Rhus typhina)
kunt u een effectief aftreksel maken tegen bladluis en larven van de aardappelkever.

* Aan plantaardige gier
die wordt gebruikt als meststof kunt u ook een beetje dierlijke mest toevoegen, zoals guano, hoorn-, bloed- en beendermeel. 

Tomatenplanten
Plaats deze tussen groene planten, 
daar de lucht van deze planten, de vlinders verdrijft.

* Groeien beter 
Als u ze om en om met aardappelen plant. 
Ook groeien uw tomatenplanten beter als u er peterselie bij zet. Of brandnetels!

* En dieven 
Haal de zogenaamde oksel scheuten of dieven regelmatig weg bij. uw tomatenplant. Door dit advies op te volgen, zorgt u ervoor dat uw tomatenplant meer energie overhoudt voor het vormen van een blozende vrucht.

* Groene tomaten rijpen sneller 
Als u ze, samen met een appel, in een papieren zak stopt en deze op een donkere, warme plek neerlegt.

* Blijven vrij van luis 
Als u er dille tussen zet. De luis geeft namelijk de voorkeur aan de dille boven de tuinbonen.

* Kan men tweemaal in de herfst krijgen 
Door ze direct na de eerste pluk tot op 8 cm boven de grond af te snijden. 

Traditionele boerenbloemen zijn nooit echt uit de mode geraakt 
Hoe langer pioenrozen op dezelfde plaats staan, hoe weelderiger ze gaan bloeien.

* Stokrozen krijgen al snel last van roest 
Bespuit ze ter voorkoming met thee van akkerpaardestaart.

* De zwaardlelie heeft veel lucht nodig.
Combineer deze plant daarom niet met bodembedekkers. 

* De bollen van de keizerskroon
hebben een sterke geur, die woelmuizen uit hun omgeving verdrijft. 

Tuinkers
Zelfgekweekte tuinkers groeit snel 
Tuinkers kan op een dikke, vochtig gemaakte laag keukenrol, beter nog op een celstof babyluier in een aardewerk schaal of op de rug van tuinkersvarkentjes worden gezaaid en op de vensterbank van de keuken worden gekweekt. Afknippen met de schaar! De grappige aardewerk varkentjes krijgt u in kunstnijverheidszaken en soms in kwekerijen. 

Uien
Afgewisseld met schorseneren 
Worden niet zo snel door de uienvlieg aangetast.

* Worden een stuk geuriger 
Als u er peterselie tussen plant.

* Te laat gezaaid 
Maakt u een goede kans op het ontstaan van z.g.n. Dikhalzen.

* Voor het zaaien 
Moet de aarde vochtig zijn. 

Veel groentesoorten bevatten geneeskrachtige stoffen
In oude kruidenboeken wordt de pompoen al vermeld als vochtafdrijvend middel. 



* De smakelijke schorseneren
zijn ook geschikt als dieetvoeding bij diverse maag- en darmklachten.

* De aardpeer is een waardevol voedingsmiddel voor diabetici
Deze knol bevat inuline, een koolhydraat dat bij suikerziekte verdragen wordt. Vandaar ook de bijnaam 'aardappel voor suikerzieken'. 

Verzorgen van de moestuin
Het in de natuur bezig zijn is de kracht van het werken in de moestuin.De vier seizoenen geven duidelijke richtlijnen over de werkzaamheden gedurende het jaar.

*Wist u dat?
* Als je in je tuin met alleen maar aardappels, prei, witte kool, wortels en knolselderij beschik je al over een volledige apotheek. 
* Om de kiemkracht van zaad te testen, legt u enkele zaadjes op het ene uiteinde van een strook watten op een bord. De watten natmaken en het andere einde in een iets hoger geplaatst glas ophangen. Zo zijn de watten doorlopend vochtig en het zaad zou tot ontkieming moeten komen. 
* U kunt ook enkele zaadjes op een hete elektrische kookplaat leggen. Kiemkrachtige zaadjes springen eraf. 
* Wie zaadjes 1 à 2 uur voor het zaaien in melk legt, bevordert de kiemkracht. Weliswaar is dit alleen maar mogelijk bij grove zaden, kleine zaadjes zouden aan elkaar gaan kleven. 
* Stekjes die gestolen zijn, doen het, zoals de ervaring leert, het best. Vooral als ze vervoerd zijn in een stevig met elastiek afgesloten plastic zak om uitdrogen te voorkomen. Dan zet men ze in een pot met luchtige bloemenaarde. Dicht bij de potrand in de grond stoppen, dan een doorzichtige plastic zak over de pot doen, opdat de wortelloze plantjes niet uitdrogen. Of een inmaakglas eroverheen zetten. 
* In het algemeen zijn omgekeerde jampotjes ideaal om jonge plantjes tegen zon, wind en uitdroging te beschermen. 
* Schade aan ontkiemende maïs en erwten kan men voorkomen door het zaad een halve dag in carbolwater (desinfectie middel) 
te verkrijgen bij drogisterij en apotheek) te leggen en daarna pas te zaaien.

Vruchtbomen kalken

Het beste en goedkoopste is roggestro tot een kwast samen te binden en die aan een bezemsteel bevestigen.

* In de winter 
Schud steeds de sneeuw van vruchtbomen, daar ze zeer schadelijk is. 

Vruchtopvolging 
In plaats van een driejarige kan ook een vierjarige vruchtopvolging zinvol zijn. Hierbij worden in een vierde bed planten die ter bemesting dienen, gezaaid; in het jaar daarop kunt u hierin een 'grote eter' planten. 

* Tomaten
kunt u enkele jaren achtereen op dezelfde plaats kweken. 

* Aardbeien 
kunnen 3 jaar achtereen in hetzelfde bed worden gekweekt. 

* Wortels, lenteaardappels. peterselie, komkommerachtigen en erwten zijn daarentegen echte zwervers
want ze mogen pas na 6 jaar weer in hetzelfde bed worden geplant. 

* Kruisbloemigen
kunnen niet worden gecombineerd met aanverwante soorten. Een vruchtopvolging van rettich, radijs, koolrabi en koolsoorten is af te raden. 

Wat kan goed bijlekaar groeien in de (moes)tuin?
Spinazie is in principe een goede partner. De wortels scheiden stoffen af die de groei van bijna alle groentesoorten stimuleren. 

* Ook zomerbloemen kunnen goede buren zijn
Goudsbloemen en afrikaantjes houden door hun geur allerlei soorten ongedierte op afstand.

*Kummel verbetert het aroma van aardappelen.

* Bonenkruid beschermt bonen tegen de zwarte bonenluis.

* Een goede partner voor komkommerachtigen is dille
die in het begin de jonge planten beschut tegen de zon en later goed kan worden gebruikt om salades te kruiden. 

* Knoflook tussen rozen geplant
versterkt de weerstand van de rozen. 

* Knoflook en prei tussen aardbeienrijen
beschermen de vruchten tegen grauwschimmel. 

* Oost-Indische kers
houdt fruitbomen vrij van bloedluizen.

* Lavendel tussen rozen
verjaagt bladluizen van de doornige prachtbloemen.

* Tijm en pepermunt
beschermen koolplanten tegen het koolwitje.

* Wanneer u hoog opgroeiende gewassen en laaggroeiende groentesoorten
in één bed plant - zoals stambonen als onderbeplanting bij tomaten, of kropsla bij prei - wordt de ruimte boven de grond optimaal gebruikt.

* Zaai mosterdplanten
nooit als bemesting op bedden die met koolplanten zullen worden beplant. 



Wortels
* Winterwortels 
* Nooit in bedden zaaien maar op rijen. In bedden zouden ze te dicht op elkaar komen te staan en elkaar verstikken. En zelfs op rijen gezaaid moet u daar nog op letten.
* Vroege worteltjes krijgt men door afgekrabd zaad.

* Worteloogst 
U verkrijgt een vroege worteloogst door het zaad voor het uitzetten af te krabben.

* Wortels in zand bewaren 
Zo voorkomt u dat ze uitdrogen.

* Wortelplantjes 
Meng het zaad van wortels met het zaad van uien. Zaai dit gemengde zaad uit in dezelfde rij. De wortels hoeven niet te worden uitgedund en ze krijgen geen last van wortelvlieg. 

Zaaien
U moet het maar weten: het uitstrooien van klein zaaigoed gaat een stuk beter als u het zaad met wat fijn zand vermengt. 
U kunt ook proberen om fijn zaad met een zoutstrooier uit te zaaien.

* Zaai bij voorkeur bij windstilte 
Om te voorkomen dat het zaad ook op andere plekken terechtkomt.

* Zaaien en daarna bedekken met een laagje aarde 
Nog even een vuistregel voor het uitzaaien: bedek het zaaisel met een laagje aarde dat 1 of 2 keer zo dik is als de dikte van het zaad.

* Zaaien in lichte droge aarde 
Zaai in lichte, droge aarde iets dieper dan in vochtige en zware grond. En denk eraan dat u 's zomers ook dieper zaait dan in het voorjaar.

* Zaaien met wat meel 
Meng uit te zaaien graszaad met wat meel. Dit maakt het voor u een stuk gemakkelijker om te zien waar u al gezaaid hebt en waar niet.

* Zaai niet teveel tegelijk 
Zaai in de moestuin niet teveel tegelijk van 1 soort groente of kruid. Beter is het zaaien over een bepaalde zaaitijd te spreiden, zodat ook het oogsten en dus het gebruik over een langere periode kan plaatsvinden. Mocht men zaden overhouden, dan kunnen die bewaard blijven, want de duur van de kiemkracht van de meeste zaden beloopt meer dan een jaar. 
Zorg dat de grond onkruidvrij is en gladgeharkt en span een touw over de grond waarlangs men een ondiep gootje trekt waarin het zaad gezaaid wordt, met grond afgedekt. Zaai niet dik (teveel zaadjes op 1 plek), maar dun. Dit is te bereiken door het zaad goed te mengen met wit droog strooizand dat voorts gelijkmatig in de gaatjes wordt verspreid. Maak gebruik van de zaaikalender voor onderlinge afstand der planten.

* Zaaien op vochtige grond 
Let u er op dat de aarde vochtig is voor u gaat zaaien. 

*Zaaitijden aan de verpakking
De op de verpakking vermelde zaaitijden zijn richttijden. Hier kan zonder grote problemen van worden afgeweken. U kunt best 1 of 2 weken later zaaien of poten als het bijvoorbeeld te koud, te nat of te droog is. Houdt bij het bepalen van het tijdstip van zaaien ook rekening met de weersverwachting. 

Zaden
* Beschermen tegen vogels 
Zaad beschermt men tegen vogels, als men het een dag in water legt en met poedermenie bestrooit of de zaadjes voor het uitstrooien eerst even door wat petroleum te halen. 
Netten of gordijnen geven de vogels geen kans om het pas gezaaide zaad weg te pikken.

* Fijn zaad 
Zaait men gemakkelijk door vermenging met droog zand.

* Oud zaad 
Laad oud zaad een nacht in het sap van rotte appelen staan, dan komt de kiemkracht weer op.
* Oogsten van zaden
* September is de maand van de zaden en bessen.
Van verschillende planten die we volgend jaar ook weer willen hebben kunnen we zaden oogsten. Sommige zaaien zichzelf rijkelijk uit zoals de papaver en de goudsbloem maar zij komen vaak op ongewenste plaatsen terecht. Het beste is om deze zaden te oogsten en volgend jaar te zaaien op de plekken waar we ze willen hebben. Het oogsten kan het best gebeuren op een zonnige droge dag. Bewaar de zaden koel en droog en noteer ook de naam van de plant. Bij een overvloedige oogst kunnen we ook andere tuinliefhebbers een plezier doen en misschien valt er te ruilen met andere tuinzaden.



* Vochtig maken 
Zaad dat vochtig gemaakt is, zal sneller in de grond opkomen. Als men gezaaid heeft is het raadzaam de aarde te bevochtigen.

* Voor de tuin haalt men uit kwekerijen 
Waar men zelf woont. Deze hebben hetzelfde klimaat.

>